Ev/Toz Akar'ı Nedir?


Toz akarları insanların döktüğü hücreleri yerler, su içmek yerine de havanın nemini emerler. 21 derece civarında ısıda ve yaklaşık yüzde 70 lik nemli ortamda gelişirler. Ev tozları, her türlü ince zerreciği kapsar ama bunların büyük bir kısmını insan deri hücreleri oluşturur.

Tozlar, yatak örtülerinin dokularında, mobilya minderlerine ve halılarda kolayca tutunurlar. Örneğin ortalama bir yatakta 20 milyon mayt yaşayabilir. Bu materyaller ayrıca nemi de iyi tuttuklarından, yatak odaları toz akarları için ideal yetişme ortamlarıdır. Tozda ayrıca, toz akarı alerjisinin zanlısı olan akar proteinlerini içeren, çürümüş akar enkazları ve dışkıları da bulunur.

EV TOZU (AKAR) ALERJİSİ BELİRTİLERİ


Ev tozu alerjisi, özelikle solunum yolu ile alınan bir alerjen olduğu için solunum yolunda daha fazla soruna yol açar. Genellikle alerjik astım – bronşit ve alerjik nezle olarak görülür. Alerjik astım veya nezle şikayetleri söz konusu olduğunda öksürük, hırıltı, hışıltı, egzersiz sırasında nefes darlığı gibi tekrarlayan ataklar meydana gelir. Aynı durum burunda olur ise, özellikle çocuklarda burun tıkanıklığı, hapşırık, burun kaşıntısı, orta kulak iltihabı, sinüzit gibi hastalıklar ortaya çıkabilir.

Risk faktörleri

Aşağıdaki risk faktörleri, sizin toz akarı alerjisi geliştirme riskinizi yükseltir:

1- Aile sağlık geçmişi:  Ailenizde alerji yaygınsa, sizin de toz akarlarına duyarlılık geliştirme ihtimaliniz daha yüksektir.

2- Maruz kalma.: Yüksek oranda toz akarına maruz kalmak özellikle küçük yaşlarda, akar alerjisi riskinizi arttırır.

3- Yaş:  çocukluk ya da erken yetişkinlik süresince toz akarı alerjisi geliştirme ihtimaliniz daha fazladır.

Akarların Ev Ortamında Bulunduğu Yerler

Akarların bulunduğu yerleri bilmek tedbir almanızda sizlere yardımcı olacaktır. Mekanları sınırlamaya çalışsanız bile akarlar hayatın her yerinde olabilir. Günlük hayatımızda direksiyondan bankamatiklere kadar çoğu yerde bulunabilen akarların  ev ortamında bulunabildikleri  yerleri sıralamak gerekirse;

Ev halılarında, lavabolarımızda, yatak odalarımızda,

Bilgisayar klavye ve fareleri üzerinde,

Yataklarımızda, koltuklarımızda ve yastıklarımızda (Çünkü derilerimizin en fazla döküldüğü noktalar buralardır.)

Akarların Neden Olduğu Hastalıklar


Akar, mayt ve miteler bizlerde pek çok hastalığa sebep olmaktadırlar. Özellikle;

Öksürük,

Astım başlangıcı belirtileri,

Bronşit,

Nefes alamama,

Nefes darlığı,

Boğazda kaşıntı ve tıkanıklık,

Burun tıkanıklığı

  • medical 3d illustration - typical dust mite

Ev Akarlarından Kurtulmak İçin Neler Yapabilirsiniz?


Eğer toz akarı alerjiniz olabileceğinden şüpheleniyorsanız, özellikle yatak odanızda ev tozunu azaltacak adımlar atın.

Toz akarı alerjisini kontrol etmede en iyi strateji, toz akarlarına maruz kalmaktan kaçınmaktır. Toz akarlarını evinizden tamamıyla yok edemezsiniz ama sayılarını önemli düzeyde azaltabilirsiniz. Şu önerileri dikkate alın.

Alerjene dayanıklı yatak çarşafları. Minderinizi ve yastıklarınızı alerjene dayanıklı ya da alerjiyi engelleyen örtülerle kaplayın. Ya vinil ya da sık dokunmuş bu örtüler, yatakta ya da yastıklarda toz akarlarının koloniler oluşturmalarını engeller.

Yatak çarşaflarını her hafta yıkayın. Toz akarlarını öldürmek ve alerjenleri yok etmek için bütün çarşafları, battaniyeleri, yastık yüzlerini, yatak çarşaflarını en az 54.4 derecede yıkayın. Eğer örtüler bu sıcaklıkta yıkanamıyorsa, akarları öldürmek için kurutma makinesinde 54.4 derecenin üzerinde en az 20 dakika tutun. Daha sonra alerjenleri yok etmek için örtüleri yıkayın ve kurutun. Ayrıca, yıkanamayan eşyaları 24 saat dondurmak da toz akarlarını öldürebilir ancak alerjenleri yok etmeyecektir.

Nemi düşük tutun. Evinizde nemi ortalama yüzde 30 ila yüzde 50 olarak tutun. Nem yok edici ya da klima, nemi düşük tutmaya yardım edebilir ve inşaat malzemesi satan yerlerde bulabileceğiniz higrometre (nem ölçer) evinizdeki nem seviyesini ölçebilir.

Yatak takımınızı bilinçli seçin. Tozu kolayca tutan ve temizlenmesi zor olan yün ya da kuş tüyü yatak takımlarından kaçının.

Yıkanmaya uygun doldurulmuş oyuncaklar satın alın. Bunları sıcak suda sık sık yıkayın ve iyi bir şekilde kurutun. Ayrıca, doldurulmuş oyuncakları yataklarınızdan uzak tutun.

Tozu yok edin. Tozu temizlemek için kuru materyallerden daha çok, ıslak ya da yağlı paspasları kullanın. Bu, tozların havalanmasını ve tekrar yerleşmesini önler.

Düzenli olarak elektrik süpürgesiyle vakumlayın. Yer döşemelerini ve mobilyaları vakumlamak, döşemelerinin yüzeylerindeki akarların gıda kaynakları olan tozları yok eder Ev tozunun temizleyicinizden yayılmasını azaltmak için, çift katmanlı mikro filtreli torbalar ya da yüksek verimlilikli hava parçacık filtreli vakum cihazları kullanın. Eğer alerjileriniz şiddetliyse, bu kirli işi başka biri yaparken o bölgeyi terk edin. Vakumlama işleminden sonraki 20 dakika boyunca o odadan uzak durun.  Piyasada kalitesine güvendiğiniz,emiş gücü benzerlerinden epeyce yüksek olan, kullanıcılarının  memnun kaldığı ve  ar-ge çalışmalarını özellikle bu konu  üzerinde yoğunlaştırmış temizlik süpürgelerinden birini edinin. Bu makinelerin kullanım şartlarına uygun temizlik yapın, düzenli olarak bu makinelerin temizliğini de yapın.

 

Karışıklığı ortadan kaldırın. Eşyalar eğer toz biriktiriyorsa, ayrıca toz akarı da biriktiriyordur. Dekoratif objeleri, masa üstü süslerini, kitapları, dergileri ve gazeteleri yatak odanızdan uzaklaştırın.

Halı ve diğer toz akarı yaşam alanlarını yok edin. Halılar toz akarları için rahat bir üreme ortamı sunar. Bu özellikle, rutubeti kolayca tutan ve akarlar için nemli bir ortam sağlayan halının doğrudan beton üzerine serildiği durumlar için geçerlidir. Eğer mümkünse, duvardan duvara halı olan yatak odasını fayans, tahta, muşamba ya da vinil zeminle değiştirin. Yatak odasında döşemeli mobilya, yıkanamayan perde ve yapay jaluzi gibi diğer toz toplayan mobilyaları değiştirmeyi de göz önünde bulundurun.

ASTIM ve ALERJİK ASTIM


Alerjenler gibi dış faktörler tarafından tetiklenen ve alerji ile ilgisi olmayan şeklinde ikiye ayrılır. Bu ayrımı yapmak çok kolay değildir ve her iki astım tipinin de örtüştüğü birçok nokta vardır. Astım hastası birçok insan, kişiden kişiye değişen ölçüde dış etkenlere karşı duyarlıdır. Genellikle, astım ne kadar erken yaşlarda başlarsa alerji ile bağlantısı o kadar kuvvetlidir

Astım birçok farklı sebebe bağlı ortaya çıkabilen bir durumdur. Bu nedenler, kalıtsal (anne ve babanızdan aldığınız özellikler) ve çevresel faktörler olarak ikiye ayrılabilir.

ÇOCUKLARDA ASTIM HASTALIĞI NEDEN OLUR?

Astım hastalığının kesin bilinen tek bir nedeni yoktur. Çocuğun rahatsızlığına etki eden birden fazla etken olabilir. Bu nedenler genetik (aile fertlerinde astım ya da alerjik hastalık olması) gibi nedenler, beslenme ile ilgili faktörler, çevresel faktörler gibi etkenler astım hastalığına yol açabilir. Astım ataklarını tetikleyen etmenler sigara dumanı, ev tozu akarları, kimyasal dumanlar, soğuk hava, polen alerjisi, enfeksiyonlar, stres, bazı yiyecekler, bazı ilaçlar (aspirin, beta blokerler gibi), alerjiye neden olan tetikleyiciler ile astım atakları artabilir.

Alerjik Astıma Neden Olabilecek Durumlar

Astım hastalığı bakımından eğilimli bireylerde belirtilerin ortaya çıkmasına neden olan çevresel faktörlerin neler olduğunu belirlemek oldukça güçtür. Ancak biliniyor ki bebek daha anne karnındayken bile alerjen olduğu bilinen belirli maddelere (örneğin polenlere veya ev tozu böceklerine) ciddi şekilde maruz kaldığında, yaşamının ileri ki dönemlerinde çoğunlukla alerji geliştirir. Doğumdan sonra karşılaşılan belirli etkenler kalıtımsal eğiliminizi gerçek bir astıma dönüştürebilir.

Bebeğin doğduktan sonra kedi, köpek gibi evcil hayvanların bulunduğu ortama girmesi, bebeğin yaşamının erken dönemlerinde belirli solunum yolu enfeksiyonları geçirmesi, inek sütü ve yumurta gibi alerjiyi arttıran besinlere erken maruz kalması, yılın polen sayısının yüksek olduğu bir döneminde dünyaya gelmesi gibi faktörlerin astım hastalığına yakalanma riskini arttırdığı da bilinmektedir. Yine hava kirliliği, aile içinde veya annenin sigara içmesi gibi etkenler de astım hastalığına yakalanma riskini arttırmaktadır.

Belirtileri

Hastalığın belirtileri, seyri ve tetikleyici faktörleri her bireyde farklılık gösterir ya da gösterebilir. Astım hastalığını hastalar, doktorlardan daha iyi tanırlar, çünkü her hasta kendisinde atakları neyin veya nelerin tetiklediğini daha iyi bilir. Hastaların kendilerini koruyabilmesi için, bu hastalığın belirtilerini neyin ortaya çıkardığını veya neyin şiddetlendirdiğini deneyimlemeleri ve gözlemlemeleri çok önemlidir. Astımın kendini gösterme şekilleri farklı, hatta aynı hastada bile farklı zamanlarda farklı belirtiler ile ortaya çıktığından, belirtiler hakkında net bilgiler vermek çok mümkün değildir.

En sık görülen belirtiler arasında hırıltı, kısa solunum, göğüste sıkışma ve öksürüktür. Bu şikayetler çoğunlukla geceleri kötüleşir ve sabahları ilk bu şikayetler ile karşılaşılır.

Farklı belirtiler olduğu gibi, hastalığın seyri de farklı olabilir ve bazı astım hastalarında belirtiler süreğenlik gösterirken, bazılarında ise belirtiler ataklar şeklinde görülür ve ataklar arasındaki dönemler normal geçer.

Tedavi

günümüzde astıma yönelik kesin bir tedavi yöntemi yoktur. Astım belirtilerini hafifletmek için tedavi gören hastalarda da astım hastalığının tedavi edildiğini söylemek mümkün değildir, çünkü hastalığın belirtileri tekrar ortaya çıkar. Bu da, bir kez astım hastası olduktan sonra hastalığın ömür boyu süreceği anlamına gelmektedir.

Astım hastalığının tedavisinde amaç hastanın yaşam kalitesini arttırmaktır. Astım, doğru şekilde tedavi edildiğinde hasta için ciddi bir sorun olmaktan çıkar.

Bir etkene karşı (hayvan tüyü ya da kepeği, polenler, gıdalar, ev tozu, mantar sporları gibi) alerjisi olan astımlı hastaların o etkenden uzak durması en iyi tedavi yöntemidir, ancak polenlerden tam olarak uzak durmak mümkün değildir. Bu gibi durumlarda astım tedavisine ek olarak doktorunuzun reçete ettiği ilaçlar da tedaviye eklenebilir.

WhatsApp chat Libelle WhatsApp